Heb je een rijbewijs nodig om een hoogwerker te besturen?
Wil je met een hoogwerker werken? Dan vraag je je misschien af: heb je een rijbewijs nodig om een hoogwerker te besturen? Een hoogwerker kan immers zelf rijden, maar is tegelijkertijd een arbeidsmiddel waarmee je op hoogte werkt.
Het korte antwoord is: voor het bedienen van een hoogwerker op de werkplek heb je niet automatisch een autorijbewijs nodig. Een hoogwerkercertificaat en een verkeersrijbewijs zijn twee verschillende zaken. Zodra je met een daarvoor geschikt voertuig de openbare weg op gaat, kunnen er wél aanvullende regels gelden rondom het voertuig, kenteken en rijbewijs. Voor mobiele machines op de openbare weg gelden specifieke verkeersregels.
In dit artikel leggen we het verschil uit.
Heb je rijbewijs B nodig voor een hoogwerker?
Voor het bedienen van bijvoorbeeld een schaarhoogwerker of knikarmhoogwerker op een werkterrein is rijbewijs B op zichzelf geen voorwaarde om veilig met de hoogwerker te leren werken.
Een hoogwerker is op de werkplek een arbeidsmiddel. Arbeidsmiddelen moeten volgens het in goede staat verkeren en op de juiste manier worden gebruikt. Zowel werkgever als werknemer hebben verantwoordelijkheden rondom het veilig gebruik ervan.
Dat betekent ook dat een autorijbewijs niet bewijst dat iemand deskundig is in het bedienen van een hoogwerker.
Iemand kan uitstekend autorijden, maar daarmee weet die persoon nog niet automatisch hoe je veilig:
- een hoogwerker positioneert;
- op hoogte manoeuvreert;
- de machine voor gebruik controleert;
- rekening houdt met stabiliteit;
- obstakels herkent;
- de juiste machine voor de werkzaamheden kiest;
- met de specifieke bediening van een hoogwerker omgaat.
Daarvoor is specifieke kennis en praktijkervaring met hoogwerkers nodig.
Hoogwerkercertificaat of rijbewijs: wat is het verschil?
Een hoogwerkercertificaat en een rijbewijs hebben een ander doel.
Een verkeersrijbewijs, zoals rijbewijs B, heeft betrekking op de bevoegdheid om bepaalde voertuigen in het verkeer te besturen.
Een hoogwerker certificaat wordt gebruikt om aan te tonen dat iemand een opleiding heeft gevolgd in het veilig werken met een hoogwerker. Hoogwerker opleidingen bestaan daarom doorgaans uit theorie en praktijk. Bij opleidingen komen bijvoorbeeld onderwerpen als veiligheid, typen hoogwerkers, inspectie voor gebruik, risicoherkenning en praktische bediening aan bod.
Je kunt een rijbewijs dus niet gebruiken als vervanging voor een goede hoogwerker opleiding.
Andersom is een hoogwerker certificaat ook geen vervanging voor een verkeersrijbewijs wanneer voor het gebruikte voertuig op de openbare weg een bepaald rijbewijs vereist is.
Is een hoogwerkerrijbewijs verplicht?
De term hoogwerkerrijbewijs wordt weleens gebruikt, maar kan voor verwarring zorgen.
Er bestaat namelijk geen regulier verkeersrijbewijs dat simpelweg het hoogwerkerrijbewijs heet. In de praktijk wordt meestal gesproken over een hoogwerkercertificaat of bewijs van bekwaamheid voor het veilig werken met een hoogwerker.
Een opleider kan met een theorie- en praktijkopleiding controleren of iemand weet hoe hij of zij veilig met de machine moet omgaan. Zo bestaan er hoogwerkeropleidingen waarbij een theorie-examen én praktijkexamen onderdeel zijn van het programma.
Heb je een hoogwerkercertificaat nodig als je al rijbewijs B hebt?
Het hebben van rijbewijs B zegt niets over je kennis van een hoogwerker.
Tijdens je autorijopleiding leer je immers niet hoe je een schaarhoogwerker, telescoophoogwerker of knikarmhoogwerker moet bedienen.
Een werkgever moet ervoor zorgen dat arbeidsmiddelen veilig en op de juiste wijze worden gebruikt. Een passende hoogwerkeropleiding is een goede manier om werknemers hiervoor kennis en praktische vaardigheden aan te leren.
Dus:
Rijbewijs B = rijden in het verkeer met voertuigen waarvoor categorie B vereist is.
Hoogwerkeropleiding/certificaat = aantonen dat je bent opgeleid voor het veilig bedienen van een hoogwerker.
De twee moet je niet met elkaar verwarren.
Hoe zit het met een hoogwerker op eigen terrein?
Wanneer je een zelfrijdende hoogwerker op een afgesloten bedrijfsterrein of binnen een bedrijfshal gebruikt, draait het vooral om veilig gebruik van het arbeidsmiddel.
Denk bijvoorbeeld aan een elektrische schaarhoogwerker waarmee onderhoud aan het plafond van een bedrijfshal wordt uitgevoerd.
Het feit dat de schaarhoogwerker zelf kan rijden, betekent niet automatisch dat de gebruiker daarom rijbewijs B moet hebben.
Wel moet de werkgever ervoor zorgen dat de machine op een veilige en juiste manier wordt gebruikt.
Let wel op: alleen het feit dat een terrein privé-eigendom is, zegt niet altijd alles over de verkeersrechtelijke status daarvan. Zodra je een concrete situatie hebt waarin een hoogwerker zich tussen het overige verkeer begeeft, is het verstandig om apart te controleren welke verkeersregels daar gelden.
Heb je voor een schaarhoogwerker een rijbewijs nodig?
Wanneer je een schaarhoogwerker op de werkplek bedient, is een regulier autorijbewijs niet het bewijs dat je de machine veilig kunt bedienen.
Je moet vooral weten hoe je de schaarhoogwerker veilig gebruikt.
Een schaarhoogwerker heeft namelijk andere eigenschappen en risico's dan een auto. De machine kan bijvoorbeeld op hoogte worden verplaatst en heeft specifieke eisen rondom de ondergrond, belasting en werkomgeving.
Een passende opleiding richt zich daarom juist op de bediening en risico's van het arbeidsmiddel. Hoogwerkeropleidingen bevatten doorgaans praktijkoefeningen en een praktijkevaluatie of examen naast de theoretische veiligheidskennis.
Heb je voor een knikarm- of telescoophoogwerker een rijbewijs nodig?
Ook hierbij moet onderscheid worden gemaakt tussen de hoogwerker bedienen op de werkplek en met een voertuig deelnemen aan het openbare verkeer.
Voor het bedienen op de werkplek is vooral van belang dat de gebruiker voldoende weet over de specifieke machine en veilig kan werken.
Een knikarmhoogwerker of telescoophoogwerker vraagt bovendien om andere vaardigheden dan een eenvoudige schaarhoogwerker. Juist daarom moet de opleiding passen bij de categorie hoogwerker waarmee iemand daadwerkelijk werkt.
Komt de betreffende machine op de openbare weg? Dan moeten daarnaast de verkeersrechtelijke eisen van het voertuig worden gecontroleerd.
En hoe zit het met een aanhangerhoogwerker?
Bij een aanhangerhoogwerker ontstaat weer een andere situatie.
De hoogwerker zelf wordt in dat geval als aanhanger naar de werklocatie vervoerd. Voor het trekken van de aanhanger moet worden gekeken naar het trekkende voertuig, de toegestane massa's en de rijbewijscategorie van de bestuurder.
Dat staat los van de vraag of iemand de hoogwerker vervolgens veilig kan bedienen.
Je kunt dus in een situatie terechtkomen waarin iemand wel voldoende is opgeleid om de hoogwerker te bedienen, maar niet over de juiste rijbevoegdheid beschikt om de combinatie zelf over de openbare weg naar de werklocatie te vervoeren.
Mag iedereen zomaar een hoogwerker bedienen?
Dat iemand geen autorijbewijs nodig heeft voor het bedienen van een hoogwerker op de werkplek betekent nadrukkelijk niet dat je zomaar iedere medewerker in de hoogwerker kunt zetten.
Een hoogwerker is een arbeidsmiddel waarmee serieuze risico's gepaard kunnen gaan. Arbeidsmiddelen moeten veilig worden gebruikt en werkgever en werknemer moeten de daarvoor geldende voorschriften naleven.
Een hoogwerkeropleiding richt zich daarom niet alleen op de knoppen van de machine, maar ook op het herkennen van gevaren en het veilig uitvoeren van werkzaamheden. Theorie, veiligheidskennis, inspectie en praktijkoefeningen zijn onderdelen die terugkomen in dergelijke trainingen.
Hoogwerkercursus volgen bij Hoogwerkerconcurrent
Wil je veilig leren werken met een hoogwerker? Dan is een hoogwerkercursus de juiste opleiding om naar te kijken, en niet een regulier autorijbewijs.
Bij Hoogwerkerconcurrent leer je hoe je verantwoord met een hoogwerker werkt en welke veiligheidsaspecten daarbij belangrijk zijn.
Afhankelijk van de werkzaamheden en het type hoogwerker kan worden gekeken welke training het beste aansluit op jouw situatie.
Heb je meerdere medewerkers die moeten worden opgeleid? Dan kan ook een groepstraining of opleiding op locatie interessant zijn. Trainen op de eigen bedrijfslocatie heeft als voordeel dat medewerkers kunnen oefenen in hun eigen werkomgeving en, wanneer de cursus daarvoor geschikt is, met de machines waarmee zij in de praktijk werken. Ook andere Nederlandse opleiders bieden om die reden incompanytraining met eigen machines aan.