Hoe oud moet je zijn voor een hoogwerkercursus en om een hoogwerker te besturen?
Wil je een hoogwerkercertificaat halen of wil een werkgever een jonge medewerker opleiden? Dan komt al snel de vraag naar voren: hoe oud moet je zijn om een hoogwerker te mogen besturen? En mag je bijvoorbeeld als 16- of 17-jarige al een hoogwerkercursus volgen?
Het antwoord hangt niet alleen af van leeftijd. Ook de werkzaamheden, het type hoogwerker, de risico's op de werkplek, deskundigheid, instructie en toezicht spelen een belangrijke rol.
In deze blog leggen we uit hoe het zit.
Wat is de minimumleeftijd om een hoogwerker te besturen?
Er bestaat een belangrijk verschil tussen een cursus mogen volgen en zelfstandig met een hoogwerker mogen werken.
Vanaf 18 jaar gelden de bijzondere beschermingsregels voor jeugdige werknemers van 16 en 17 jaar niet meer. Dat betekent echter niet dat iedere 18-jarige automatisch veilig of deskundig genoeg is om een hoogwerker te bedienen.
Voor werknemers van 16 en 17 jaar gelden aanvullende regels. Jongeren in deze leeftijd mogen veel werkzaamheden uitvoeren, maar bepaalde gevaarlijke werkzaamheden zijn verboden of mogen alleen onder voldoende en deskundig toezicht plaatsvinden. De werkgever moet daarbij beoordelen welke risico's de werkzaamheden voor de jongere opleveren.
Mag je als 16-jarige een hoogwerker besturen?
Een werkgever moet hier voorzichtig mee omgaan.
Volgens mogen jongeren van 16 en 17 jaar bijna alle soorten werk uitvoeren, maar niet zomaar gevaarlijk werk. Voor bepaalde risicovolle werkzaamheden moet voldoende en deskundig toezicht aanwezig zijn. Bovendien moet de werkgever ervoor zorgen dat de werkplek en de gebruikte machines en arbeidsmiddelen veilig zijn.
Dat betekent dat je niet simpelweg kunt zeggen:
"Hij is 16, heeft een hoogwerkercertificaat en mag dus zelfstandig met iedere hoogwerker werken."
Een certificaat verandert de wettelijke bescherming van jeugdige werknemers niet.
Mag je als 17-jarige zelfstandig een hoogwerker besturen?
Ook een 17-jarige valt nog onder de regels voor jeugdige werknemers.
De regels veranderen dus niet automatisch doordat iemand bijna 18 is of al ervaring heeft. De werkgever moet nog steeds beoordelen welke risico's bij het werk aanwezig zijn en welke werkzaamheden wel of niet zijn toegestaan. Voor werkzaamheden waarbij deskundig toezicht vereist is, moet dat toezicht daadwerkelijk voldoende zijn.
Kan een werkgever bij risicovolle werkzaamheden waarvoor toezicht noodzakelijk is geen voldoende en deskundig toezicht organiseren, dan mag een 16- of 17-jarige die werkzaamheden niet uitvoeren.
Mag je als 18-jarige zelfstandig een hoogwerker besturen?
Vanaf 18 jaar vervallen de specifieke beschermingsregels die gelden voor jeugdige werknemers van 16 en 17 jaar.
Maar:
18 jaar zijn betekent niet automatisch dat je deskundig bent om een hoogwerker te bedienen.
Een werkgever moet ervoor zorgen dat arbeidsmiddelen veilig worden gebruikt en werknemers voldoende worden geïnstrueerd voor het werk dat zij uitvoeren.
Juist bij een hoogwerker is een goede opleiding belangrijk. Een fout met een hoogwerker kan immers grote gevolgen hebben voor de bestuurder, collega's en andere personen rondom de machine.
Hoe oud moet je zijn om een hoogwerkercursus te volgen?
De minimumleeftijd voor deelname aan een cursus van Hoogwerkerconcurrent is 18 jaar of ouder.
Daarom moet je drie dingen uit elkaar houden:
Een hoogwerkercursus volgen
Tijdens een cursus leer je veilig en verantwoord omgaan met een hoogwerker.
Een hoogwerkercertificaat behalen
Na het succesvol afronden van een opleiding en/of beoordeling ontvang je bij veel opleidingen een certificaat waarmee de gevolgde opleiding kan worden aangetoond.
Zelfstandig een hoogwerker besturen
Daarbij moet niet alleen naar het certificaat worden gekeken, maar ook naar leeftijd, werkzaamheden, risico's, deskundigheid en de omstandigheden op de werkplek.
Vooral bij deelnemers jonger dan 18 jaar is dit onderscheid belangrijk.
Hoogwerkercertificaat onder de 18 betekent niet automatisch zelfstandig werken
Dit is waarschijnlijk het belangrijkste punt van deze blog.
Stel dat een 16- of 17-jarige een hoogwerkercursus volgt en daarvoor een certificaat ontvangt. Dan betekent dat certificaat niet automatisch:
"Deze persoon mag vanaf nu zelfstandig alle soorten hoogwerkers bedienen."
De regels voor jeugdige werknemers blijven gelden.
De wijst erop dat jeugdigen van 16 en 17 jaar fysiek en geestelijk nog in ontwikkeling zijn en daardoor meer kans hebben op een bedrijfsongeval. Daarom worden voorwaarden gesteld aan onder andere het soort werk, de werkomgeving en de mate en vorm van voorlichting, onderricht en toezicht.
Een opleidingscertificaat zet deze regels dus niet opzij.
Geldt dit ook voor stagiairs en vakantiekrachten?
Bij jonge stagiairs, leerlingen en vakantiekrachten moet eveneens goed worden gekeken naar leeftijd en werkzaamheden.
Voor een 16- of 17-jarige werknemer gelden speciale regels voor werk dat risico's met zich meebrengt. De werkgever moet die risico's inventariseren en passende maatregelen nemen.
Wil je als werkgever een jonge medewerker met een hoogwerker laten werken? Controleer dan onder andere:
- de leeftijd van de medewerker;
- welke werkzaamheden worden uitgevoerd;
- welk type hoogwerker wordt gebruikt;
- de risico's op de werklocatie;
- of de medewerker voldoende opleiding en instructie heeft gehad;
- of aanvullend deskundig toezicht vereist is;
- of de werkzaamheden voor iemand van die leeftijd zijn toegestaan.
Alleen kijken of iemand een hoogwerkercertificaat heeft, is dus niet voldoende.
Waarom is een hoogwerkercursus juist voor jonge medewerkers belangrijk?
Een hoogwerker besturen betekent veel meer dan de machine omhoog en omlaag bewegen.
Tijdens een goede hoogwerkertraining is er aandacht voor veilig werken en voor de risico's waarmee een bestuurder te maken kan krijgen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- veilig manoeuvreren;
- de omgeving controleren;
- stabiliteit van de hoogwerker;
- obstakels op de werkplek;
- werken op hoogte;
- veilig positioneren van de machine;
- maximale belasting;
- herkennen van gevaarlijke situaties;
- werken met verschillende typen hoogwerkers.
Een jonge medewerker kan technisch misschien snel begrijpen hoe de bediening werkt. Het herkennen en beoordelen van risico's vraagt echter eveneens kennis, instructie en ervaring.
Maakt het type hoogwerker verschil?
Ja, en dit is belangrijk om mee te nemen in een opleiding.
Er zijn verschillende soorten hoogwerkers, zoals:
- schaarhoogwerkers;
- telescoophoogwerkers;
- knikarmhoogwerkers;
- zelfrijdende hoogwerkers.
De bediening, mogelijkheden en risico's kunnen per machine verschillen.
Daarom is niet alleen de vraag"Heeft deze medewerker een hoogwerkercertificaat?" relevant.
Een werkgever moet ook kijken of de medewerker voldoende is geïnstrueerd en opgeleid voor de machine en werkzaamheden die daadwerkelijk worden uitgevoerd.
Heb je vanaf 18 jaar automatisch een hoogwerkercertificaat nodig?
Leeftijd en deskundigheid zijn twee verschillende onderwerpen.
18 jaar of ouder zijn betekent dat je niet meer onder de bijzondere regels voor jeugdige werknemers van 16 en 17 jaar valt.
Een opleiding volgen heeft betrekking op het veilig leren bedienen van de hoogwerker en het herkennen van de bijbehorende risico's.
Een werkgever moet dus niet alleen naar leeftijd kijken, maar vooral beoordelen of iemand veilig en deskundig met de gebruikte hoogwerker kan werken.