Mag een hoogwerker op de openbare weg? Dit zijn de regels
Een hoogwerker wordt vaak gebruikt op een bouwplaats, industrieterrein of in een magazijn. Maar wat als je met een zelfrijdende hoogwerker van de ene naar de andere werklocatie moet? Mag een hoogwerker dan zomaar op de openbare weg rijden?
Het korte antwoord is: een hoogwerker kan onder bepaalde omstandigheden op de openbare weg worden gebruikt, maar daar zijn voorwaarden aan verbonden. Welke regels precies gelden, hangt onder andere af van het type hoogwerker, hoe het voertuig is geregistreerd en waarvoor je de openbare weg gebruikt.
Voor mobiele machines gelden specifieke regels voor onder andere registratie, kenteken, rijbewijs en de technische uitrusting van het voertuig. rekent mobiele machines tot de categorie voertuigen waarvoor bijzondere regels gelden wanneer ze deelnemen aan het verkeer.
Wanneer is een hoogwerker een mobiele machine?
Veel zelfrijdende hoogwerkers kunnen voor de verkeersregels onder de categorie mobiele machine vallen.
Mobiele machines zijn voertuigen die primair zijn ontworpen om werkzaamheden uit te voeren en niet om personen of goederen van A naar B te vervoeren. Denk naast bepaalde hoogwerkers bijvoorbeeld aan graafmachines en sommige andere zelfrijdende werkmachines.
De precieze voertuigcategorie van de hoogwerker is belangrijk. Deze bepaalt mede met welke regels je te maken krijgt.
Daarom is het verstandig om bij twijfel altijd naar de officiële voertuiggegevens en registratie bij de te kijken. De registreert en keurt mobiele machines en kan na goedkeuring een kentekenbewijs afgeven.
Mag een zelfrijdende hoogwerker op de openbare weg?
Dat kan niet automatisch met iedere hoogwerker.
Een hoogwerker die alleen ontworpen en bedoeld is voor gebruik binnen een magazijn of op een afgesloten werkterrein kun je niet simpelweg de openbare weg opsturen.
Wil je met een mobiele machine deelnemen aan het openbare verkeer, dan moeten zowel de bestuurder als het voertuig aan de toepasselijke eisen voldoen. Daarbij kunnen onder andere registratie, kenteken, technische eisen en rijbewijs een rol spelen.
Dat betekent dat alleen een hoogwerkercertificaat niet voldoende is om automatisch de openbare weg op te mogen.
Het certificaat heeft namelijk betrekking op het veilig bedienen van de hoogwerker. De verkeersregels staan daar los van.
Heb je een rijbewijs nodig voor een hoogwerker op de openbare weg?
Hier zit een belangrijk verschil met het bedienen van een hoogwerker op een bedrijfsterrein.
Voor een mobiele machine op eigen wegen, akkers of terrein is een verkeersrijbewijs volgens niet verplicht. Voor het rijden met mobiele machines op de openbare weg kan categorie T, het trekkerrijbewijs, daarentegen wel vereist zijn.
Er bestaan daarbij uitzonderingen voor bepaalde kleinere mobiele machines die aan specifieke voorwaarden voldoen. Daarom kun je niet simpelweg zeggen dat iedereen met iedere hoogwerker altijd rijbewijs T nodig heeft.
Controleer bij een hoogwerker die daadwerkelijk de openbare weg op gaat daarom de voertuigcategorie en welke rijbewijseis voor die specifieke machine geldt.
Is een hoogwerkercertificaat voldoende voor de openbare weg?
Nee, je moet twee verschillende zaken uit elkaar houden.
Hoogwerkercertificaat:
Hiermee kun je aantonen dat je bent opgeleid in het veilig bedienen van een hoogwerker.
Verkeersrijbewijs:
Hiermee toon je aan dat je een bepaalde categorie voertuig in het verkeer mag besturen.
Je kunt dus prima zijn opgeleid voor het veilig bedienen van een hoogwerker, terwijl je niet aan de voorwaarden voldoet om de betreffende mobiele machine over de openbare weg te besturen.
Andersom geldt hetzelfde. Iemand met bijvoorbeeld de juiste verkeersrijbewijscategorie is daarmee nog niet automatisch deskundig in het veilig werken met een hoogwerker.
Mag je met een hoogwerker alleen de openbare weg oversteken?
Dit is een interessante praktijksituatie.
Stel dat een bedrijf aan beide kanten van een openbare weg een terrein heeft. Je hoeft slechts enkele meters te rijden om van het ene terrein naar het andere te komen.
Het is verleidelijk om te denken:
"Ik steek alleen even over, dus dan gelden de regels voor de openbare weg niet."
Maar zodra je daadwerkelijk deelneemt aan het verkeer op de openbare weg, moet je rekening houden met de geldende verkeersregels. Dat de afstand heel kort is, neemt die regels niet vanzelfsprekend weg.
Controleer daarom ook bij alleen het oversteken van een openbare weg of de machine voor die situatie is toegelaten en of de bestuurder aan de benodigde eisen voldoet. benadrukt dat voor voertuigen die de openbare weg gebruiken specifieke verkeers- en rijbewijseisen gelden.
Welke verkeersregels gelden voor een mobiele hoogwerker?
Zodra een mobiele machine op de openbare weg rijdt, krijg je met meer te maken dan alleen het kenteken.
Voor (land)bouwvoertuigen en mobiele machines bestaan onder andere regels rondom:
- toegestane wegen;
- maximumsnelheid;
- rijbewijs;
- afmetingen;
- gewicht;
- verlichting;
- spiegels;
- richtingaanwijzers;
- veilig deelnemen aan het verkeer.
vermeldt bijvoorbeeld dat voor deze voertuigen eisen bestaan rondom verlichting en reflectoren en dat bepaalde wegen niet toegankelijk zijn voor deze voertuigcategorieën.
Welke technische eisen precies gelden, is afhankelijk van de voertuigcategorie en uitvoering van de machine.
Mag je met een hoogwerker op de snelweg?
Een zelfrijdende mobiele machine mag niet zomaar overal rijden.
vermeldt dat de betreffende categorie (land)bouwvoertuigen niet is toegestaan op autowegen en autosnelwegen. Ook wegen waarop een geslotenverklaring voor onder andere mobiele machines geldt, zijn niet toegankelijk.
Moet een hoogwerker over een grotere afstand worden verplaatst? Dan zal transport op bijvoorbeeld een geschikte vrachtwagen of trailer vaak de aangewezen oplossing zijn, afhankelijk van de afmetingen en het gewicht van de hoogwerker.
Welke maximumsnelheid geldt?
De toegestane maximumsnelheid hangt mede af van het voertuig, de registratie en de weg.
Volgens geldt voor de relevante (land)bouwvoertuigen op bepaalde wegen een maximumsnelheid van maximaal 40 km/u wanneer het voertuig een kenteken heeft. Zonder kenteken geldt in de door de overheid beschreven situaties maximaal 25 km/u. Daarnaast spelen de plaatselijke weg en eventuele verkeersborden een rol.
Bij een hoogwerker moet uiteraard ook rekening worden gehouden met de technische maximumsnelheid van de machine zelf. Veel zelfrijdende hoogwerkers zijn helemaal niet ontworpen om langere afstanden over de openbare weg af te leggen.
Heeft een hoogwerker verlichting nodig op de openbare weg?
Voertuigen die deelnemen aan het openbare verkeer moeten aan toepasselijke technische voertuigeisen voldoen.
noemt voor (land)bouwvoertuigen onder andere eisen voor dimlicht, stadslicht, richtingaanwijzers, achterlicht en remlicht. Welke uitrusting jouw specifieke mobiele machine precies moet hebben, hangt af van de voertuigcategorie en uitvoering.
Een hoogwerker die alleen binnen in een magazijn wordt gebruikt, kan daarom heel anders zijn uitgerust dan een machine die daadwerkelijk voor deelname aan het openbare verkeer is goedgekeurd.
Ook hier geldt: ga niet alleen af op wat fysiek op de machine aanwezig is, maar controleer de officiële voertuiggegevens en eisen.
Hoe zit het met een schaarhoogwerker?
Een elektrische schaarhoogwerker wordt veel gebruikt in magazijnen, bedrijfshallen en op bouwplaatsen.
Dat zo'n machine wielen heeft en zelfstandig kan rijden, betekent niet dat je er automatisch mee de openbare weg op kunt.
Een compacte elektrische schaarhoogwerker is vaak vooral ontworpen om zich op de werkplek te verplaatsen. Moet deze naar een andere locatie worden gebracht, dan moet worden bekeken of de machine zelf voor deelname aan het verkeer is toegelaten of op een geschikte manier moet worden vervoerd.
Hoe zit het met een knikarm- of telescoophoogwerker?
Bij grote zelfrijdende knikarm- en telescoophoogwerkers kan de situatie eveneens verschillen.
Sommige machines worden uitsluitend op afgesloten werkterreinen gebruikt. Andere machines kunnen als mobiele machine geregistreerd zijn.
Juist bij grote machines moet bovendien rekening worden gehouden met afmetingen en massa. Voor mobiele machines die groter of zwaarder zijn dan toegestaan kunnen aanvullende voorwaarden of ontheffingen nodig zijn. De wijst erop dat voor te grote of te zware mobiele machines specifieke voorwaarden gelden voordat ze kunnen worden toegelaten.
En een autohoogwerker?
Bij een autohoogwerker is de hoogwerker op een wegvoertuig gemonteerd.
In zo'n situatie moet je duidelijk onderscheid maken tussen:
- het voertuig over de openbare weg besturen;
- de hoogwerker op de werklocatie bedienen.
Voor het rijden met het voertuig moet de bestuurder beschikken over de rijbewijscategorie die bij het betreffende wegvoertuig hoort. onderscheidt daarbij onder andere categorie B, C1 en C op basis van het soort voertuig en de toegestane maximummassa.
Vervolgens moet degene die de hoogwerker bedient ook voldoende kennis en vaardigheden hebben om dat veilig te doen.
Een verkeersrijbewijs maakt je dus niet automatisch een deskundige hoogwerkerbediener.
Hoe zit het met een aanhangerhoogwerker?
Een aanhangerhoogwerker wordt niet zelfstandig over de weg gereden, maar achter een trekkend voertuig vervoerd.
Daarbij moet worden gekeken naar:
- het trekkende voertuig;
- het gewicht van de aanhangerhoogwerker;
- de toegestane combinatie;
- de aanwezige rijbewijscategorie.
Voor het rijden met een aanhanger kan naast rijbewijs B een aanvullende rijbewijscategorie nodig zijn, afhankelijk van de combinatie.
Ook dit staat weer los van de deskundigheid die nodig is om de hoogwerker na aankomst veilig te bedienen.
Hoogwerker op de openbare weg: verantwoordelijkheid van de werkgever
Een werkgever doet er goed aan om vóór gebruik van een hoogwerker op of nabij de openbare weg duidelijk te controleren wat nodig is.
Denk aan:
- Is deze hoogwerker voor deze inzet geschikt?
- Mag de machine op de openbare weg worden gebruikt?
- Heeft de machine indien vereist een juiste registratie en kenteken?
- Voldoet de machine aan de technische eisen?
- Heeft de bestuurder het vereiste verkeersrijbewijs?
- Is de bestuurder voldoende opgeleid om de hoogwerker zelf veilig te bedienen?
- Is de gekozen route toegestaan?
- Zijn aanvullende veiligheidsmaatregelen op de werklocatie nodig?
Daarmee voorkom je dat alleen wordt gekeken naar"Heeft de medewerker een hoogwerkercertificaat?", terwijl bij gebruik op de openbare weg meer voorschriften een rol spelen.
Hoogwerkercursus bij Hoogwerkerconcurrent
Een rijbewijs en kenteken vertellen niets over de praktische deskundigheid van iemand om veilig op hoogte te werken.
Daarom blijft een goede hoogwerkeropleiding belangrijk.
Tijdens een hoogwerkercursus leer je veilig en verantwoord omgaan met de machine en leer je risico's herkennen die bij het werken met een hoogwerker horen.
Bij Hoogwerkerconcurrent kun je terecht voor een hoogwerkercursus die aansluit bij de machines en werkzaamheden waarvoor je wordt opgeleid.
Heb je meerdere werknemers die met hoogwerkers werken? Dan kan een training op locatie eveneens interessant zijn. Zo kan de opleiding beter aansluiten bij de praktijksituatie binnen het bedrijf.